Phần 1: Sự nhầm lẫn tai hại (The Confusion)
Bất cứ khi nào ai đó biến một thất bại thành công, một điều thú vị đã xảy ra, và chúng ta nên tự hỏi: “Tại sao và Làm thế nào?”.
Vấn đề lớn nhất của chúng ta nằm ở một sự nhầm lẫn trong nhận thức. Chúng ta thấy rất khó để phân biệt giữa hành động “Tôi đã làm sai điều gì đó” với bản dạng “Tôi là một kẻ thất bại”.
Sự thật là: Không ai có thể học hỏi mà không thất bại. Hãy nhìn vào những người hùng trong thời đại chúng ta, những tỷ phú, những nhà phát minh – họ đã mắc vô số sai lầm.
Tôi biết, thất bại chẳng vui vẻ gì. Nó tệ hại. Tôi ước gì nó không cần thiết. Nhưng nhân loại chưa tìm ra cách nào khác để học một kỹ năng mới ngoài việc phải làm hỏng việc đủ nhiều lần cho đến khi chúng ta làm tốt hơn.
Phần 2: Ba cách đối mặt với sai lầm (The 3 Approaches)
Khi nói đến thất bại trong công việc và quản trị, có 3 cách phản ứng phổ biến:
Cách thứ nhất: “Tha thứ và Lãng quên” (Forgive and Forget). Nghe có vẻ nhân văn, nhưng vấn đề là: Không có trách nhiệm giải trình, và cũng chẳng có bài học nào được rút ra. Bạn quên nó đi, và bạn sẽ lặp lại nó.
Cách thứ hai: “Tiêu chuẩn Thung lũng Silicon” hay sự đổ lỗi. Đây là cách tiếp cận: Ghi nhớ, đổ lỗi, bêu rếu và làm nhục. Hậu quả của nó cực kỳ nguy hiểm. Khi con người bị làm nhục vì sai lầm, họ sẽ sợ hãi. Cả thế giới biến thành một trò chơi “Che đậy lỗi lầm” (Cover your ass). Và khi mọi người bận che đậy, sự học hỏi chết đi.
Cách thứ ba: Cách của những tổ chức hiệu quả nhất (The Mantra). Các nghiên cứu về những bệnh viện hàng đầu – nơi sai lầm y khoa là vấn đề sống còn – đã chỉ ra một câu thần chú: “Tha thứ và Ghi nhớ” (Forgive and Remember). Bạn tha thứ để tạo ra sự “an toàn tâm lý”. Nhưng bạn phải ghi nhớ để học từ sai lầm của chính mình và của người khác.
Phần 3: Tâm lý học của sự phục hồi (The Psychology)
Tâm lý học tích cực không bảo bạn phải lờ đi nỗi đau. Nó cho bạn công cụ để vượt qua. Điều đầu tiên một tổ chức hay một cá nhân cần làm là tạo ra “Không gian để sai lầm”. Bạn cũng cần “Không gian để phục hồi”.
Có một sự trùng hợp thú vị về ngôn ngữ: Từ “Creation” (Sáng tạo) và “Recreation” (Giải trí/Phục hồi) có cùng một gốc từ. Tại sao? Vì bạn cần “Re-create” (tái tạo năng lượng) nếu bạn muốn “Create” (tạo ra cái mới). Những khoảng nghỉ này không phải là lãng phí, nó là nhiên liệu cho năng suất.
Phần 4: Bẫy “Bất hòa nhận thức” (The Trap)
Tất cả chúng ta đều có nguy cơ rơi vào trạng thái “Bất hòa nhận thức” (Cognitive Dissonance) khi mắc sai lầm, đặc biệt là với những việc quan trọng mà ta đã đầu tư tiền bạc, thời gian và danh tiếng. Khi đó, cái tôi của ta bị đe dọa.
Ta bắt đầu tự nhủ: “Mình là loại người hay mắc sai lầm sao?”. Bước đầu tiên để thoát khỏi cái bẫy này là tách biệt bản thân khỏi sai lầm. Hãy nói: “Tôi là một người tài giỏi, và tôi vừa có một hành động sai.” Chứ đừng nói: “Tôi là kẻ bất tài.”
Khi tách biệt được hai điều này, bạn mới có thể thừa nhận sai lầm một cách chín chắn và tìm cách sửa chữa nó.
Phần 5: Bài học từ Edison (The Edison Mindset)
Hãy nhớ rằng, nếu bạn đang thử một cái gì mới – một công việc mới, một sản phẩm mới, hay thậm chí một mối tình mới – bạn sẽ phạm sai lầm. Vì vậy, hãy thiết lập một cơ chế phản hồi. Hãy hỏi những người bạn tin tưởng một ý kiến trung thực, dù nó có thể khó nghe.
Hãy nhìn vào Thomas Edison. Ông nắm giữ 1.093 bằng sáng chế, nhiều hơn bất kỳ nhà phát minh nào trong lịch sử. Nhưng ông cũng là nhà khoa học thất bại nhiều lần nhất lịch sử.
Khi Edison đang nghiên cứu chế tạo pin, một phóng viên đã hỏi: “Ngài Edison, ngài đã thất bại cả ngàn lần rồi. Sao không bỏ cuộc đi?” Edison đáp: “Tôi không thất bại 1.000 lần. Tôi đã thành công 1.000 lần trong việc chứng minh những cách nào không hiệu quả.” Ông ấy đã “thất bại theo cách của mình để đi đến thành công”.
Vì vậy, có một câu thần chú mà tôi luôn nói với chính mình và các học trò: “Learn to fail or fail to learn.” (Hãy học từ thất bại, hoặc bạn sẽ thất bại trong việc học hỏi).
Tôi chúc các bạn sẽ thất bại nhiều hơn nữa. Và tôi thật lòng mong như vậy.
Để lại một phản hồi